İşgücü, hurda, kapasite ve bakım kalemleriyle 4,5 M ₺'lik bir kaynak hücresi için örnek ROI hesabı.
Robotik bir yatırımın "kendini ödemesi" cümlesi çoğu zaman belirsiz kalır: neyi, nasıl ve ne kadar sürede? Doğru hesap, yalnızca işgücü tasarrufunu değil; fire, kapasite ve işletme giderlerini de içermelidir. Aşağıdaki çerçeveyi bir hücre veya hat yatırımı için kullanabilirsiniz.
1. Kazanç kalemleri
- İşgücü tasarrufu: Vardiya başına devre dışı kalan operatör × vardiya × aylık toplam maliyet (SGK ve yan haklar dahil). Operatörler başka işlere yönlendirilirse yine kazançtır; işten çıkarma şart değildir.
- Hurda ve yeniden işleme azalması: Robot aynı hareketi her seferinde tekrarladığı için kalite sapması azalır. Mevcut hurda maliyetinizi ve beklenen azalma oranını tahmin edin.
- Kapasite artışı: Yalnızca talebin bulunduğu durumda ek kâr olarak sayın; brüt kâr katkısı üzerinden hesaplayın, ciro üzerinden değil.
- Ek faydalar: İş kazası ve ergonomi riskinin azalması, teslimat süresi, müşteri memnuniyeti. Bunlar ROI'ye eklenmeyebilir ama karar için önemlidir.
2. Gider kalemleri
- Yatırım bedeli: robot, tutucu, güvenlik, kurulum ve eğitim dahil toplam bedel
- Yıllık bakım: yatırımın yaklaşık %3-5'i
- Enerji ve sarf malzeme
- Finansman maliyeti (kredi faizi) — ayrı bir analizle değerlendirilmelidir
3. Hesap
Aylık net katkı = işgücü tasarrufu + hurda tasarrufu + ek kâr − aylık bakım − enerji
Geri dönüş (ay) = toplam yatırım / aylık net katkı
Örnek hesap
4,5 milyon ₺'lik bir kaynak hücresi düşünelim. Vardiya başına 2 operatör, 2 vardiya çalışılıyor; operatör maliyeti 42.000 ₺. İşgücü tasarrufu: 2 × 2 × 42.000 = 168.000 ₺. Aylık 60.000 ₺ hurda maliyeti %50 azalıyor: 30.000 ₺. Hattın aylık brüt kâr katkısı 700.000 ₺ ve kapasite %15 artıyor: 105.000 ₺. Bakım (%4/12) 15.000 ₺ ve enerji 9.000 ₺.
Aylık net katkı = 168.000 + 30.000 + 105.000 − 15.000 − 9.000 = 279.000 ₺. Geri dönüş = 4.500.000 / 279.000 ≈ 16 ay. Yıllık getiri oranı yaklaşık %74'tür.
Hesabı sağlamlaştırma
- Kapasite artışı olmadan da hesaplayın (muhafazakâr senaryo): bu örnekte net katkı 174.000 ₺ ve geri dönüş yaklaşık 26 aydır.
- İlk üç ay için öğrenme eğrisini hesaba katın.
- Yedek parça ve operatör eğitimi gibi gizli giderleri unutmayın.
Sitemizdeki ROI hesaplayıcıyla kendi rakamlarınızı girebilir, fizibilite görüşmesinde sonuçları birlikte doğrulayabiliriz.